十六進(位取り)記数法(じゅうろくしん-くらいどり-きすうほう)あるいは簡単に十六進法(じゅうろくしんほう)とは、数の表記法の一種で、十六を基数とする位取り記数法である。
名目上の十六進法は、一桁に十六個の数字を収め、十六倍毎に桁を繰り上げるものとなる。この際、"0" から "9" までと "A"(十)から "F"(十五)までの十六個の数字を用い、十六を "10" と表記する方法となる。この位取りによる表記法を十六進表記といい、十六進表記で記された数を十六進数という。十六進表記では、"50" は八十(= 五倍の十六)を、"B4" は百八十(= 十一倍の十六 + 四)を、"100" は二百五十六(= 十六倍の十六)を意味する。
一バイトの値は十六進数二桁で表記できる。十六進数の一桁はニブルとも呼ばれる。二進化十進数では、十六進数の一桁が十進数の一桁に対応する。
| 十進数 | 二進数 | 十六進数 |
|---|---|---|
| 0000 | 0 | |
| 1 | 0001 | 1 |
| 2 | 0010 | 2 |
| 3 | 0011 | 3 |
| 4 | 0100 | 4 |
| 5 | 0101 | 5 |
| 6 | 0110 | 6 |
| 7 | 0111 | 7 |
| 十進数 | 二進数 | 十六進数 |
|---|---|---|
| 8 | 1000 | 8 |
| 9 | 1001 | 9 |
| 10 | 1010 | A |
| 11 | 1011 | B |
| 12 | 1100 | C |
| 13 | 1101 | D |
| 14 | 1110 | E |
| 15 | 1111 | F |
※この方法は何桁であっても通用する。例えば、100110010111010は0100, 1100, 1011, 1010、よって4CBAとなる。
小数は、十進数と同様に小数部をピリオドで区切る。例えば0.510は、0.816、0.612、0.A20となる。
プログラミング言語では下記のように表記する。
本節では、桁数を十進表記で記し、10 は十を、16 は十六を意味するものとする。
نظام عد سداسي عشر | Hexadecimální číslo | Hexadecimale talsystem | Hexadezimalsystem | Δεκαεξαδικό σύστημα αρίθμησης | Hexadecimal | Deksesuma sistemo | Sistema hexadecimal | Heksadesimaalijärjestelmä | Système hexadécimal | Código hexadecimal | בסיס הקסדצימלי | Heksadekadski broj | Tizenhatos számrendszer | Sistema numerico esadecimale | 십육진법 | Hexadecimaal | Sekstentalsystemet | Sekstentallsystemet | Szesnastkowy system liczbowy | Sistema hexadecimal | Шестнадцатеричная система счисления | Šestnástková sústava | Šestnajstiški številski sistem | Хексадецимални систем | Sedecimala talsystemet | เลขฐานสิบหก | Hexadecimal | 十六进制