Gourt Home::Gourt :: کزاز
کُزاز یکی از بیماریهای شدید و اغلب کُشندهاست.
کزاز به واسطه یک سم عصبی بسیار قوی ناشی از رشد باکتری غیرهوازی کولستریدیوم تتانی در درون بافتهای نکروزه شده در زخمهای کثیف یا آلودگی بند ناف ایجاد میشود. مخزن عامل کزاز محیط است و قابل انتقال از یک فرد به فرد دیگر نیست. در کشورهای توسعه یافته این بیماری عمدتا افراد بزرگسال را مبتلا میکند زیرا جوانان بر علیه این بیماری واکسینه شدهاند. باکتری مولد این بیماری در خاک و کود یافت میشود و در زخم بدن وارد شده و تکثیر مییابد و سم آن در امتداد اعصاب به مراکز نخاعی و مغزی میرسد.
نشانههای بیماری
نشانههای آغازین بیماری کزاز ناراحتی و بیخوابی است. به زودی عضلات فک و زبان تشنج پیدا میکند و بیمار قدرت باز کردن دهان را برای حرف زدن نداشته و جویدن غیر ممکن میشود. به دنبال تشنج عضلات فک و زبان، عضلات سر و صورت، گردن، ساعد، دست و پا و بالاخره کمر نیز متشنج میشود. تشنج عضلات صورت سبب پیدایش قیافه خندان به نام لبخند کزازی و تشنج عضلات کمر موجب خمیدگی آن به جلو میشود.
این تشنجات دردناک هستند. تب مختصر در حدود ۳۸ درجهاست. بیماری کزاز از چند روز تا چند هفته طول میکشد و بالاخره تشنج عضلات تنفس باعث مرگ بیمار میشود. معالجه با سرم ضد کزاز در صورتی موثر است که سم میکروب به سلولهای عصبی نرسیده باشد.
علل
باکتری کلستریدیوم تتانی که تقریبا همه جا، بویژه در خاک، کود و گرد و غبار وجود دارد. کلستریدیوم تتانی ممکن است از طریق هر گونه شکاف در پوست از جمله سوختگیها یا زخمهای سوراخ شده وارد شود. سموم حاصل از باکتری به اعصابی میروند که انقباض ماهیچه ها را کنترل میکنند و باعث اسپاسم ماهیچه ای و تشنج میگردند.
انواع
- کزاز احشایی
- کزاز رحمی (کزاز نفاسی)
- کزاز سر
- کزاز نوزادان
عوامل تشدید کننده بیماری
- دیابت شیرین
- افراد بالای ۶۰ سال
- فقدان واکسیناسیون روزآمد شده علیه کزاز
- هوای گرم و مرطوب
- مکانهای شلوغ یا غیربهداشتی به ویژه در مورد نوزادان متولد شده از مادران واکسینه نشده
- استفاده از داروهای خیابانی که با سوزنها و سرنگهای ناپاک تزریق میشوند.
- سوختگیها، زخمهای جراحی و زخمهای پوستی
پیشگیری
واکسیناسیون را بر ضد کزاز انجام دهید. این امر شامل ۳ بار واکسن زدن است که در ۲ ماهگی شروع میشود و با دوزهای یادآور در ۱۸ ماهگی، ۵ سالگی و سپس هر ۱۰ سال ادامه مییابد. ممکن است در هنگام آسیب یک دوز یادآور دیگر لازم باشد.
واکسن کزاز شبه سم کزاز، سم کزاز غیر فعال شده در فرم آلدئید است که جهت افزایش قدرت آنتی ژنیک در نمک آلومینوم جذب سطحی شدهاست. این ماده پایدار است و میتواند حرارت اتاق را برای ماهها و حرارت ۳۷ درجه را برای چند هفته بدون کاهش قابل توجهی در قدرت تحمل نماید. این ماده باعث تولید نوع خاصی از ضد سم میشود که سم را خنثی میکند. ضد سمی که توسط واکسیناسیون مادر از طریق بند ناف به جنین منتقل میشود و میتواند از کزاز نوزادی جلوگیری نماید.
پیشگیری از کزاز نوزادان توسط ایمنسازی زنان با شبه سم کزاز برنامه مناسب برای محافظت نوزادان بر علیه بیماری کزاز از طریق ایمنسازی مادران آنها بستگی به سابقه ایمنسازی در بین زنان دارد. زمانی که زنان در سن باروری قبلا توسط واکسن شبه کزاز در دوران کودکی و یا بلوغ ایمن نشدهاند استفاده از جدول واکسیناسیون شبه کزاز برای زنان در سنین باروری از بیشترین اهمیت برخوردار است. هرکشور بایستی گروه سنی زنان در سنین باروری را بر اساس الگوهای باروری محلی و وجود منابع تعیین کند. در آینده زنان بیشتری در سنین باروری مدرک دال بر دریافت واکسن کزاز در اوایل کودکی یا سنین مدرسه را دارا خواهند بود.
درمان
- آزمونهای تشخیصی میتوانند شامل بررسیهای خونی و کشت در آزمایشگاه باشند.
- بستری شدن در یک اتاق تاریک و ساکت. درمان ممکن است شامل استفاده از لولههای تنفسی، تأمین مایعات داخل وریدی و داروها باشد.
- جراحی برای برداشتن بافت دچار عفونت
داروها
- ضدسمها برای خنثی کردن سم عصبی
- شلکنندههای عضلانی برای کنترل اسپاسمها
- خوابآورها برای تسکین اضطراب
- ضد تشنجها
منبع
دانشنامه رشد.
بیماریهامیکروبیولوژی | بیماریهای واگیردار
Tetanus | Stivkrampe | Tetanus | Tetanus | Tétanos | Tetanoso | Tetanos | Tétanos | Tetanus | Tetanus | Tetano | טטנוס | Stabligė | Kancing gigi | Tetanus | 破傷風 | Stivkrampe | Tężec | Tétano | Столбняк
"کزاز"