article

Cacao-pod-k4636-14.jpg

کاکائو نام درختی همیشه‌سبز از تیره استرکولیاسه (Sterculiaceae)است. شاید بدانید که شکلات از دانه‌های میوه درخت کاکائو تهیه می‌شود. درخت کاکائو با نام علمی تئوبروما (Theobroma cacao L.) شناخته می‌شود که ترکیبی یونانی به معنای غذای خدایان است. (theo به معنای خدا و bromine/brosis به معنای غذا). این جنس در حدود ۲۰ گونه دارد که بومی مناطق گرمسیری قاره آمریکا هستند و از دانهٔ آنها برای تهیه شکلات و کاکائو استقاده می‌شود.

میوه


میوه‌های سنگین درخت کاکائو مستقیما بر روی تنه و شاخه‌های بزرگ درخت میروید. این نوع الگوی رویش cauli flory نام دارد. جالب اینکه در نقاشیهای قدیمی اروپایی از این درخت میبینیم که میوه‌ها – مانند دیگر درختان میوه - در انتهای شاخه‌های کوچک نقاشی شده اند. اروپاییان با نخوت خاص خود تصور میکردند که نقاشان بومی امریکای جنوبی این درخت را اشتباه ترسیم کرده‌اند نه آنها! ده سال طول میکشد تا درخت کاکائو به بلوغ برسد. در این زمان طول آن به 9 تا 11 متر میرسد و بهترین میوه از آن به عمل می‌آید. البته در کشتزارهای کاکائو درخت را در حد 6-5 متر کوتاه می‌کنند تا چیدن میوه از آن ساده تر باشد.

گل


گل درخت کاکائو بسیار زیبا است و تقریبا در تمام طول سال دیده می‌شود. در واقع درخت کاکائو در طول سال غرق گل است زیرا تعداد این گلها حدود 50000 عدد در سال است. یک نکته جالب در باره گل کاکائو این است که علی رغم ظاهر زیبای آن، این گل هیچ بو یا طعمی ندارد و به همین دلیل حشراتی که موجب گرده افشانی گلها می‌شوند، به آن جذب نمیشوند. درنتیجه از هر هزار گل تنها یکی به میوه کاکائو تبدیل می‌شود.

فرایند رشد میوه


رنگ میوه رسیده کاکائو طیف وسیعی از زرد-قهوه‌ای تا قرمز را در بر می‌گیرد. بسته به نوع میوه، 8-4 ماه طول میکشد تا میوه برسد. هر میوه شامل چیزی حدود 30 دانه بیضی شکل است که با ماده خمیر مانند ترش و شیرینی پوشیده شده است. اگر یک دانه کاکائوی تازه را گاز بزنید، اصلا نمی‌توانید باور کنید که پشت این مزه ترش و تلخ، عطر بی نظیر و مزه عالی شکلات نهفته باشد. زیرا تا رسیدن به این فراورده لوکس و گران قیمت راه زیادی باید طی شود. میوه و دانه‌های کاکائو به دلیل میزان اندک گرده افشانی و باروری، هر درخت حدود 50 تا 60 میوه در سال تولید می‌کند. در نتیجه پس از اینکه میوه‌ها عمل آمده و دانه‌ها جدا شدند، میزان تولید هر درخت در سال چیزی حدود 10-7 کیلو دانه خواهد بود. هر دانه کاکائو حدودا شامل 54% کره کاکائو، 11.5% پروتئین، 9% نشاسته و صدها عنصر دیگر از جمله تئوبرومین (Theobromin)، کافئین و روغنهای معطر بودار است. تئوبرومین اثری مانند کافئین دارد و به همین دلیل مصرف شکلات، بویژه برای کودکان باید محدود باشد.

انواع کاکائو


برای مصرف انسان سه گونه دانه کاکائو مناسب وجود دارد. نام این سه گونه، کریولو (Criollo)، فوراستروس (Forasteros) و ترینیتاریو (Trinitario) است. کریولو در اسپانیایی به معنای "بومی" است. این همان نوع کاکائویی است که در 1502 توسط کریستف کلمب در جزیره گوآناخا (Guanaja) کشف شد. کریولو در سراسر امریکای جنوبی که هوایی معتدل و خاکی غنی دارد، یافت می‌شود. این نوع کاکائو به عنوان شاه دانه کاکائو شناخته می‌شود. رایحه بسیار ملایم و میزان اسیدیته کمی دارد. این دانه‌ها کمیاب‌ترین و گران‌ترین دانه‌های کاکائو به شمار می‌‌آیند.

فوراستروس در اسپانیایی به معنی "بیگانه" است. منطقه اصلی آن کوهستانهای آمازون است و این نوع کاکائو 80% کل کاکائو تولید شده در جهان را تشکیل می‌دهد. درخت آن بلند و قوی است اما متاسفانه رایحه ضعیف و تلخی دارد. شکلاتی که از دانه‌های فوراستروس ساخته می‌شود بسیار تیره و تقریبا سیاه رنگ است و طعم تلخ و تا حدودی ناخوشایند دارد. اما همیشه استثنائاتی هم وجود دارد. پرورش دهندگان کاکائوی فوراستروس در اکوادور موفق شده‌اند نوع بسیار خوبی از آن را پرورش دهند که به کاکائوی ملی (Le Cacao Nacional) معروف است.

ترینیتاریو دانه پیوندی از دو گونه نامبرده است. این گونه کاکائو پس از یک رویداد طبیعی که موجب از میان رفتن بیشتر درختان نوع کریولو در ترینیداد شد، به وجود آمد. 30 سال بعد نوع فوراستروس به جزیره وارد شد و در آنجا کاشته شد. باقیمانده درختهای کریولو با درختهای جدید بارور شدند و به زودی گونه ترینیتاریو به وجود آمد. این گونه دارای طعم کریولو و میزان بالای باردهی فوراستروس است. هم اکنون این گونه بیشتر در اندونزی، امریکای جنوبی و جزایر کارائیب میروید و 15-10% کل کاکائوی جهان را تشکیل می‌دهد.

برگرفته از


وبگاه سیمرغ: تهیه از سحر شهاب

تیره پنیرکیان

Kakao | Cacao | cacao | Cacaoyer | Cacao | カカオ | koko | Cacaoboon | Kakao | kakaowiec | kakava | Cacau | Kakao | 可可

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "کاکائو".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld