دانشی که به دسته بندی و تقسیم بندی موضوع و الگوریتمی و استفاده ابزاری از داده‌ها میپردازد. در کل این دانش به گرایش اصلی مهندسی و مدیریتی تقسیم می‌شود که بخش مهندسی به چگونگی سازماندهی و ساماندهی داده‌ها میپردازد و بخش مدیریت به چگونگی تدوین سیستم و استفاده از داده‌ها میپردازد.

در تعاریف متعددی که برای فناوری اطلاعات ارائه شده است، یک نکته مشترک است:

سیستم‌های (اعم از انسانی، ماشینی و یا کامپیوتری سخت‌افزار و نرم‌افزار)، و هر آنچه که شامل داده اطلاعاتی، شبکه (نشریات - تلویزیون - رادیو - اینترنت) و مخابرات شامل این حوزه هستند. سعی این دانش در مکانیزه کردن داده‌ها و استفاده و طبقه بندی استاندارد از انها است.

فناوری اطلاعات تقریبا تمام مفاهیم زیر را در برمی‌گیرد:

• سیستم مدیریت یکپارچه
• سیاست گذاری کلان
• بررسی فرا آماری اطلاعات
• ایجاد شاخص رقمی کیفیت ها
• فرآیند سازی
• مدیریت اطلاعات
• کنترل سیستم های اطلاعاتی (نشریات - تلویزیون - رادیو - اینترنت)
• مدیریت شبکه‌ای از کامپیوترها
• تولید و ایجاد صفحات وب
• تولید فایل‌های ویدئویی دیجیتال و یا صوتی مانند
• طراحی سیستم‌های کامپیوتری خاص
• فروش محصولات بر روی اینترنت
• طراحی سه بعدی تصاویر
• راهبری بانک‌های اطلاعاتی شرکت‌ها
• کدنویسی نرم‌افزارها
• پشتیانی فنی
• مدیریت پروژه و بودجه
• تولید مطالب فنی

ابزاری که این فناوری به کار می‌گیرد عبارتند از برنامه‌های کامپیوتر، بانک‌های اطلاعاتی، برنامه‌های کاربردی، شبکه‌های ارتباطی، تحلیل وطراحی روش‌ها، برنامه‌نویسی زبان‌ها و پایگاه‌های دانش. فناوری اطلاعاتی با طراحی و استفاده از کامپیوترها و ارتباطات برای حل یک گستره متنوع از مسائل به کار می‌آید. این نشان می‌دهد که کامپیوترها که بیش‌تر از 50 سال از عمر مفیدشان نمی‌گذرد، امروزه توانسته‌اند بخش عظیمی از سازماندهی را در تشکیلات متعدد از آن خود کنند. تقریبا تمام صورت‌حساب‌ها و پرداخت‌ها و معاملات و رد و بدل مسائل مالی دولت‌ها و سازمان‌های بزرگ، بسیاری از خدمات اجتماعی مانند خدمات درمانی توسط کامپیوتر صورت پذیرد و این مسأله تنها به علت استفاده از کامپیوتر و فناوری مربوط به آن است که امکان‌پذیر است.

با استفاده از فناوری اطلاعات می‌توان راندمان محیط کاری را افزایش داد، مراقبت‌های بهداشتی را توسعه بخشید و دولت‌ها را برای رفاه شهروندان در دسترس آن‌ها قرار داد. پیش از این، معمولا علم کامپیوتر، علمی در رده علوم نظری و با تاکید بر جنبه‌های آموزشی محاسبات در نظر گرفته می‌شد تا زمانی که بحث نظام اطلاع‌رسانی (Information Systems) یا خدمات اطلاع‌رسانی بیش‌تر در خدمت فعالیت‌های غیرکامپیوتری از قبیل مدیریت دانش و اطلاعات قرار گرفت و این حوزه‌ها فصول مشترک زیادی با هم پیدا کردند.

امروز، تعریف فناوری اطلاعاتی خیلی گسترده‌تر و شامل تقریبا هر نوع کار است. تولیدکننده‌ها، خرده‌فروش‌ها، بانک‌ها، ناشرین، محققین، تأسیسات پزشکی، نمایندگان و وکلا حتی کارخانجات به فناوری اطلاعات اعتماد می‌کنند تا کارهای روزمره‌شان را به واسطه این فناوری انجام دهند.

مطابق منشوری که هشت کشور صنعتی جهان در اوکیناوا به امضا رساندند، فناوری اطلاعات به عنوان محور حیاتی توسعه و رشد در جوامع بشری قرار گرفته و مطابق گزارش صندوق توسعه سازمان ملل متحد تنها راه کاهش فقر در جهان است.

مراکز فناوری اطلاعات کشور

---

• پژوهشگاه مدیریت و فناوری
• مرکز آموزش فناوری اطلاعات مشهد

Information Technology