Mach zenbakia (M edo Ma) objetu baten abiadura eta mugitzen den inguruan soinuaren abiaduraren arteko zatidura da:

$M\; =\; \backslash frac\{V\}\{V\_s\}\backslash ,$

non:

• V objetuaren abiadura,
• V_s soinuaren abiadura diren.

Izena Ernst Mach fisikari austriarraren omenez datorkio, honek XIX. mendean gasen dinamikan egin zituen azterketa garrantzitsuengatik. Dimentsiorik gabeko zenbakia da, bi magnitude bereen arteko zatidura baita.

Aplikazioa

Orokorrean, hegazkinetan erabiltzen da, aerodinamikan Mach zenbakiak duen garrantziagatik. Reynolds zenbakia bezala, Mach zenbakia antzekotasun dinamikoa zehazten duen parametroa da, eta Mach zenbaki bera duten bi egoeratan indar aerodinamikoak berdinak izango dira. Mach zenbakiaren arabera, abiadura hainbat motatan sailkatzen da:

• Subsonikoa: M < 0,8. Egoera honetan objetuaren abiadura soinuarena baino txikiagoa da, eta soinuaren abiadura presio-uhinen abiadura denez, hauek objetua baino azkarrago hedatzen dira eta airea objetuaren arabera moldatzen da. M < 0,3 bada, airea konprimaezin bezala har daiteke. Erregimen subonikoa M = 1raino izan beharko litzateke, baina objetuaren presentziak airea azeleratzen du, eta M = 0,8tik aurrera (balio hau objetuaren araberakoa da eta Mach kritikoa deitzen zaio) abiadura supersonikoa duten eremuak agertzen dira.
• Transonikoa: 0,8 < M < 1,2. Abiadura transonikoan fluxu subsonikoa eta supersonikoa duten eremuak daude. Abiadura supersonikotik subsonikora igarotzean, fluidoan talka-uhinak sortzen dira, erresistentzia handia sortzen dutenak. M > 1 bada, oraindik eremu batzuetan lekuko Mach zenbakia bat baino txikiagoa izan daiteke.
• Supersonikoa: 1,2 < M < 5. Abiadura soinuarena baino handiagoa da esparru guztietan. Objetua presio-uhinak baino azkarrago higitzen denez, fluidoa ez da objetura moldatzen eta perturbazioek kono bate osatzen dute, non presioak aldaketa bortitz bat jasaten duen, konoaren angeluak $\backslash theta\; =\; arc\; sin\; (1/M)$ balio duelarik. Konoa zeharkatu ahala, airearen abiadura murrizten da eta tenperatura, presioa eta dentsitatea hazi egiten dira.
• Hipersonikoa: M > 5. Abiadura handitu ahala, konoa estutu egiten da eta talka-uhinean presio-aldaketa handiagotzen da. Tenperatura aldaketak ez dira arbuiagarriak eta fluxuan erreakzio kimikoak hasten dira. Efektuetako bat airean ionizazioa da.

Airean soinuaren abiadura ez da konstantea, tenperaturarekin aldatzen baita. Horrela, Mach berdin batek abiadura ezberdinak esan nahi ditzake altuera eta egoera ezberdinetan. Adibidez, baldintza estandarretan, itsaso mailan airearen abiadura 340 m/s-koa da, edo 1.225 km/h. Mach 1 abiadura daraman hegazkin batek itsaso mailan 1.225 km/h-ko abiadura izango du, baina 12.000 m-ko altueran Mach berdinean abiadura 1.062 km/h-koa izango da, soinuaren abiadura tenperaturaren arabera aldatzen baita, eta altuera horretan tenperatura itsaso mailan baino 72 ºC gutxiago da.

Neurketa

Hegazkinetan Mach zenbakia neurtzea garrantzitsua da, askotan abiadura maximoa Mach zenbakiaren araberakoa baita. Airearekiko abiadura neurtzeko bezala, Pitot hodia erabiltzen da. Pitot-estatiko sistemarekin geldialdi presioa (p₀) eta presio estatikoa (p) neurtzen dira, eta horien arabera Mach zenbakia ateratzen da:

$\backslash frac\{p\_0\}\{p\}\; =\; \backslash left\; (\; 1\; +\; \backslash frac\{\backslash gamma\; -\; 1\}\{2\}\; M^2\; \backslash right\; )\; ^\{\backslash frac\{\backslash gamma\}\{\backslash gamma\; -\; 1\}\}$

Airearentzat γ = 1,4 denez:

$\backslash frac\{p\_0\}\{p\}\; =\; (\; 1\; +\; 0.2\; M^2\; )^\{\backslash frac\{7\}\{2\}\}\; \backslash quad\backslash Longrightarrow\backslash quad\; M\; =\; \backslash sqrt\{5\; \backslash left\backslash left\; (\; \backslash frac\{p\_0\}\{p\}\; \backslash right\; )\; ^\{\backslash frac\{2\}\{7\}\}\; -\; 1\; \backslash right\}$

Hala ere, formula hau abiadura txikientzat soilik da erabilgarria. Abiadura supersonikoetan:

$\backslash frac\{p\_0\}\{p\}\; =\; \backslash frac\{2.8\; M^2\; -\; 0.4\}\{2.4\}\; \backslash left\; (\; \backslash frac\{5.76\; M^2\}\{5.6\; M^2\; -\; 0.8\}\; \backslash right\; )\; ^\{3.5\}$

fluidoen mekanika

ماخ | Число на Мах | Número Mach | Machovo číslo | Mach-Zahl | Μαχ | Mach number | Número Mach | Maĥo | Nombre de Mach | Número Mach | Mach | Mach | Numero di Mach | מספר מאך | Mach-szám | Machgetal | マッハ数 | Mach | Liczba Macha | Número de Mach | Число Маха | Machovo číslo | Machovo število | Mach-luku | Mach | เลขมัค | 马赫