article

Donostia Gipuzkoako hiriburua da. Atlantiar ozeanoaren ertzean dago, Bizkaiko golkoaren muturrean, eta Madril-Paris errepide nagusian. Kokapen ezin hobea du, Urumea ibaiaren itsasoratzean, Igeldo, Urgull eta Ulia mendien artean, hiru hondartza ezagunekin: Ondarreta, Kontxa eta Zurriola. Era orekatuan uztartzen ditu artifiziala (hiria) eta natura (paisaia), bien arteko lotura ederrenetakoa sortuta. Donostia_ortofotoa.jpg Donostia entzutetsua bihurtu da Euskal Sukaldaritza Berriaren sorburu delako. Sukaldari ezagunek Donostia eta inguruko herriak gastronomiaren munduan kokatu dute, hala nola Arzak, Subijana, Berasategi eta Castillo. Tradizio handiko pintxoek ere Alde Zaharreko taberna eta jatetxeetan sukaldaritzaren gorena jo dute. Horrez gain, Donostiak hainbat jai eta jaialdi antolatzen ditu: Donostiako Nazioarteko Zinemaldia, Jazzaldia, Aste Nagusia, Santotomasak, Sansebastianak, Estropadak...

Historia laburra


CIMG0123.JPG | Kontxa eskubanda eta hondartza Donostia.JPG | Donostia Haize Orrazia Txillida Peña.jpg

1000 inguru – Lehen aldiz agertu zen historia idatzian, badia gaineko tontorrean dagoen San Sebastian monasterioa Leireko (Nafarroa) monasterioaren menpe dagoena. Urgull mendiaren babesean eta monasterio inguruan bildu zen jende urria.

1180 inguru – Nafarroako errege Antso Jakitunak hiribildu izendatzeko foruak eman zizkion, aurreko herrixka gaskoiekin populatuta.

1200 – Gipuzkoa Nafarroa izatetik Gaztela izatera igaro zen, Bizkaia eta Arabarekin batera. Probintziarekin bat, Donostia. Gaztelako errege Alfontso VIII.ak foruak bermatu zituen.

1728Karakasko Errege Konpainia Gipuzkoarra sortu zen, Espainiak Venezuelarekin duen merkataritzaren monopolio lortuta. Donostiako ekonomia goratu zen, konpainia horrek berak Santa Maria eliza guztiz berreraikita (1766).

1808Frantziako armadak, Napoleon enperadorea buru, Espainia hartu zuen, Donostia barne.

1813 – Frantziako armada, Espainiatik ihesi, Donostia geratu zitzaion azkenetako hiria da. Tropa ingeles eta portugaldarrak Espainiaren aliatuak zirenak, Wellington jeneralaren lemapean, Donostiari su eman zioten frantsesengandik askatzeko. Abuztuaren 31ko gauean hiri guztia erre zen, Trinitate kalea izan ezik. Tropa aliatuek donostiarrak eraso zituzten. Hilketak, bortxaketak eta lapurretak nonahi.

1813 – Bizirik geratu ziren donostiarrak Zubietako Aizpurua baserrian Donostia lekuan bertan eraikitzea erabaki zuten. Ugartemendia arkitektoak hiri osoa proiektatu zuen, bateratasun bat lortuz.

1854 - Gipuzkoako hiriburu bihurtu zen, Tolosaren kaltetan.

1860 inguru – Espainiako erregina Isabel II.ak Donostia aukeratu zituen "itsasoko bainuak" hartzeko medikuak aginduta.

1863 - Garrantzi militarra galdu eta hiri inguruko harresiak eraitsi zituzten, Donostiako zabalgunea eraikitzen hasiz Antonio Kortazar arkitektoaren araberako ideia abangoardistekin.

1870-1920 – Espainiako udako hiriburu bihurturik, turismoaren hiriburu bihurtu zen Donostia, Espainiako handi eta handikien topaleku bihurtuz, mugaren bestaldean Miarritzen gertatzen zen antzera Frantziako handiekin.

1937 – Faxistek Donostia hartu zuten, Franco jeneralaren lemapean Espainiako gobernu demokratikoaren aurka altxa eta Espainiako Gerrate Zibila eragin ondoren, 40 urteko diktadura hasiz.

Hiri senidetuak


Donostia hiri hauekin senidetua dago:

Hiria


Auzoak

Donostia_kursall_gros.jpg

Ikusgarriak

Kontxa hondartza | Ondarreta hondartza | Zurriola hondartza | Kristina Enea parkea | Miramon parkea | Igeldo mendia |Urgull mendia | Santa Klara uhartea | Ulia mendia | Miramar jauregia |

Festak

San Sebastián Tamborrada.jpg | San Sebastian egunean, zaindariaren eguna, Raimundo Sarriegi musikariak egindako Donostiako martxa jotzen da:
Bagera!
gu (e)re bai
gu beti pozez, beti alai!
Beti alai!!

Sebastian bat bada zeruan,
Donosti bat bakarra munduan.
Hura da santua, ta hau da herria,
horra zer dan gure Donostia! (bis)

Irutxuloko, Gaztelupeko
joxemaritar zahar eta gazte
joxemaritar zahar eta gazte
kalerik kale danborra joaz
umore ona zabaltzen hor dihoaz.
Joxemari! (bis)

Gaurtandik gerora penak zokora!!
Festara! Dantzara!
Donostiarrei oihu egitera gatoz!
Pozaldiz!
Inauteriak datoz!!

Ba gera!
gu (e)re bai
gu beti pozez, beti alai!
Beti alai!
Santo Tomas eguna
Aste Nagusia

Kaleak

Baenako Dukea kalea | Beloka kalea | Berio pasealekua | Easo kalea | Gorriti kalea | Lazkao kalea | Prim kalea| San Roke kalea | Urbieta kalea |

Elkarteak

Real Sociedad - Uharteko Adiskideak - Gaztelubide

Ikastetxeak

Donostiar ezagunak


       

Kanpo loturak


Donostia

Donostia | Sant Sebastià | San Sebastián | Donostia | Donostio | San Sebastián | San Sebastián | Saint-Sébastien (Espagne) | Donosti-San Sebastián | San Sebastián | San Sebastian (Spanje) | San Sebastián | São Sebastião (Espanha) | San Sebastián | 圣塞瓦斯提安

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Donostia".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld