article

Arkitektura

Philae, First Pylon and Columnade, Aswan, Egypt, Oct 2004.jpg | Guggenheim detail.jpg

Arkitektura giza habitataren espazioaren diseinuaz arduratzen den zientzia eta artea da, bereziki eraikin eta egituren diseinuaz. Gaur egun arkitekturaren disziplinatik kanpo kontsideratu arren, bai hirigintza bai obra zibilen ingenieritza oso estuki lotuta daude arkitektuen zereginarekin. Izan ere, arkitektura oso disziplina zabala da, artea eta teknika batzen dituena.

Vitruvio aintzinako arkitektoak (I. mendea K.a.) "De Architectura" liburuan dioenez, arkitektura hiru printzipio nagusitan oinarritzen da: Firmitas, Utilitas, Venustas (Sendotasuna, Erabilgarritasuna, Edertasuna). Arkitektura, beraz, hiru osagai hauen orekan aurki daiteke eta oreka honetatik kanpo ez litzateke egongo "benetako arkitekturarik".

1923an, XX. mendeko arkitektorik famatuena den Le Corbusierrek beste definizio hau eman zuen: "Arkitektura zera da, bolumenen joku zuhurra argipean".

Le Corbusier bera Mugimendu Moderno izeneko korrontearen teorikotako bat izan zen, beste arkitekto batzuekin batera. Mugimendu harek XX. mendean arkitekturaren lenguaian izugarrizko aldaketa ekarri zuen, material eta teknika berrien eskutik (hormigoi armatua, altzairua, beira...).

Azkeneko urteak iraultza digitalaren urteak izan dira arkitekturaren esparruan. Ordenagailu bidezko diseinua erabat hedatu da, eta konputagailua errepresentazio tresna izateaz gain forma berrien sortzaile ere bihurtzen ari da. Honen adibide aipagarrienetako bat Frank Gehryren Bilboko Guggenheim Museoa da.

Gaur egun arkitektura kontzeptua beste jarduera batzutan ere erabiltzen da, batik bat, sistema konplexuen diseinuaz hitz egitean: Konputagailuen arkitektura, Software arkitektura, esaterako.

Euskal Herriko Arkitektoak


Donostia Aizpurua Klub Nautikoa.jpg]] Jose Manuel Aizpurua
Jose Goikoa
Inazio Ibero
Rafael Moneo
Luis Peña Gantxegi
Francisco Javier Saenz de Oiza
Secundino Zuazo
Eugenio Aginaga

XX eta XXI mendeko Arkitekto Garrantzitsu batzuk


Ronchamp.jpg]] Barcelona mies v d rohe pavillon weltausstellung1999 03.jpgko pabilioia, Mies van der Rohe]] Centre Pompidou.jpgko Pompidou Zentroa, Renzo Piano]] SydneyOperaHouse.jpgko Opera, Jorn Utzon]] Alvar Aalto
Tadao Ando
Erik Gunnar Asplund
Oriol Bohigas
Mario Botta
Santiago Calatrava
Le Corbusier
Lucio Costa
Charles eta Ray Eames
Peter Eisenman
Sverre Fehn
Norman Foster
Buckminster Fuller
Frank Gehry
Arne Jacobsen
Zaha Hadid
Herzog eta de Meuron
Louis Kahn
Michel de Klerk
Rem Koolhaas
Ricardo Legorreta
Daniel Libeskind
Adolf Loos
Ludwig Mies van der Rohe
Pier Luigi Nervi
Richard Neutra
Jean Nouvel
Renzo Piano
Jože Plečnik
Aldo Rossi
Eero Saarinen
Eliel Saarinen
Carlo Scarpa
Hans Scharoun
Josep Lluis Sert
Bruno Taut
Giuseppe Terragni
Bernard Tschumi
Jorn Utzon
Robert Venturi
Frank Lloyd Wright

XX mendea baino lehenagoko Arkitekto Garrantzitsu batzuk


Parthenon.jpgeko Partenoia, Iktinos eta Kalikrates]] Konzerths 3a.jpgeko Schauspielhaus, Schinkel]] Leon Battista Alberti
Gianlorenzo Bernini
Francesco Borromini
Etienne Louis Boullee
Donato Bramante
Filippo Bruneleschi
Iktinos
Antoni Gaudi
Inigo Jones
Nicholas Hawskmoor
Juan de Herrera
Victor Horta
Claude Nicholas Ledoux
Michelangelo
Andrea Palladio
Karl Friedrich Schinkel
Sinan
Jacques Germain Soufflot
Otto Wagner

Sariak


Kanpo loturak


Argitektuur | Arquiteutura | عمارة | Arquiteutura | Архитектура | Arhitektura | Arquitectura | Architektura | Pensaernïaeth | Arkitektur | Architektur | Αρχιτεκτονική | Architecture | Arkitekturo | Arquitectura | معماری | Arkkitehtuuri | Architecture | Boukeunst | Ailtireacht | Arquitectura | אדריכלות | वास्तुशास्त्र | Arhitektura | Építészet | Architectura | Arsitektur | Arkitekturo | Architettura | ᐃᒡᓗᕐᔪᐊᑦ ᐋᖅᑭᒃᓯᒪᓂᖏᑦ | 建築学 | 건축 | Architectura | Architectuur | Architektūra | Arhitektūra | Архитектура | Arquitectura | Architectuur | Arkitektur | Architektura | Arquitectura | Arhitectură | Архитектура | Architittura | Architecture | Architektúra | Arhitektura | Arkitektura | Архитектура | Arsitéktur | Arkitektur | Majenzi | கட்டிடக்கலை | สถาปัตยกรรมศาสตร์ | Arkitektura | Архітектура | 建筑学

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Arkitektura".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld