Gourt Home::Gourt :: Kontinento
Geografio > Kontinento
Kontinento estas granda masivo de la tera ŝelo, kiun la oceanoj disigas unu de alia kaj kiun oni povas trapasi, ne transirante maron. Rimarko: la termino “Kontinento” devenas de “Terre Continente”, t.e. seninterrompa tero. Ne ekzistas oficiala decido pri kiom granda devas esti insulo por esti rigardata "kontinento", kaj inverse; sed ĝenerale, oni taksas Groenlandon (2.175.600 km2)la plej grandan insulon kaj Aŭstralion (7.686.589 km2) la plej malgranda kontinento.
Ili grandparte altiĝas super la marnivelo, dume periferioj (kontinetbretoj) troviĝas sur ĝi. Kontinentojn karakterizas t.n. kontinenta tipo de terkrustaranĝo je profundo de 35-70 km kun granito-metamorfa tavolo.
En nuntempa geologia epoko ekzistas kontinentoj: (1) Eŭrazio, (2) Nord-Ameriko, (3) Sud-Ameriko, (4) Afriko, (5) Aŭstralio, (6) Antarkto.
Malgraŭ la ĝusta difino de la termino “kontinento”, en multaj landoj oni konsideras ilian nombron diverse: 5, 6, 7. Iuj pensas ke Eŭropo kaj Azio estas memstaraj kontinentoj, kaj iuj, du aliajn kontinentojn Nord-Ameriko kaj Sud-Ameriko traktas kiel unu kontinenton. Kutime, tion kaŭzis konfuzo inter la du vortoj "kontinento" kaj "mondoparto": Dum Aŭstralio estas kontinento, Oceanio estas la mondoparto en kiu troviĝas kaj Aŭstralio, kaj insulego Nov-Gvineo, kaj insularoj Melanezio, Mikronezio kaj Polinezio.
Jen komparaj ampleksoj de ĉiuj mondopartoj laŭ la surfaco (mln kv.km):
| Mondparto | Surfaco mln kv.km | Av. alteco m | Maks. alteco m |
|---|---|---|---|
| Eŭrazio | 54,6 | 840 | 8848 |
| - Azio | 44,4 | 950 | 8848 |
| - Eŭropo | 10,2 | 300 | 4807 |
| Ameriko | 42,5 | 650 | 6960 |
| - Nord-Ameriko | 24,2 | - | 6193 |
| - Sud-Ameriko | 18,3 | - | 6960 |
| Afriko | 29,9 | 750 | 5895 |
| Antarkto | 13,9 | 2200 | 5140 |
| Oceanio | 8,9 | 340 | 5029 |
Nombro de kontinentoj
En diversaj lokoj de la mondo, homoj lernas malsame pri la nombro da kontinentoj. En Nord-Ameriko homoj pensas ke ekzistas 7 kontinentoj: Nord-Ameriko, Sud-Ameriko, Afriko, Eŭropo, Azio, Aŭstralio kaj Antarkto. En Sud-Ameriko, Eŭropo ili pensas ke ekzistas 6 kontinentoj: Nord-Ameriko kaj Sud-Ameriko estas nur unu (Ameriko). En Azio, ili pensas ke ekzistas 5: ili ne konsideras ke Antarkto estas kontinento.
Homa ŝanĝo de kontinentoj
Laŭ la ĉi-supra difino, antaŭ du jarcentoj ekzistis teorie nur 4 kontinentoj: Ameriko, Aŭstralio, Antarkto kaj Afrik-Eŭrazio. Ĉar antaŭ la fosado de la Sueza kanalo (preta en 1869) kaj la Panama kanalo (preta en 1914), ja eblis sekŝue piediri de Afriko al Azio, kaj de Norda al Suda Amerikoj. Tiel, oni ne malpravas asertante, ke ĝis 1869 ekzistis 4 kontinentoj, 1869-1914 kvin, kaj ke Homoj pli efike ol geologio ŝanĝis la aspekton de la mondo.
Vidu ankaŭ Nomoj de Kontinentoj, La limo inter Eŭropo kaj Azio, Malnova Mondo, Nova Mondo
Kontinentoj
Vidu ankaŭ jenon:
Lande | Continén | قارة | Continente | Континент | মহাদেশ | Kevandir | Kontinent | Continent | Kontinent | Континент | Cyfandir | Verdensdel | Kontinent | Ήπειροι | Continent | Continente | Kontinente | قاره | Maanosa | Continent | Wrâlddiel | Mór-roinn | Continente | יבשת | महाद्वीप | Kontinent | Kontinens | Continente | Benua | Kontinento | Heimsálfa | Continente | 大陸 | კონტინენტი | ಖಂಡ | 대륙 | Bhūgōla | Kîşwer | Brastir | Материк | Continens | Kontinent | Žemynai | Kontinents | Континент | Континент | Benua | Eerddeel | Continent | Kontinent | Kontinent | Continnent | Kontynent | Continente | Kontinento | Continent | Континент | Cuntinenti | Kontinent | Continent | Svetadiel | Celina | Konitineta | Континент | Buana | Världsdel | Bara | கண்டம் | ทวีป | Konitineta | Kontinen | Kıta | ئۆزىنى تۇتۇالغان | Материк | Continint | קאנטינענט | 洲 | Tāi-lio̍k
"Kontinento"