Balta maro

Geografio > Maroj > Atlantiko > Balta Maro < Eŭropo

La Balta Maro estas maro en norda Eŭropo, golfo de la Atlantika oceano, ĉirkaŭata de Danio kaj Svedio okcidente, Finnlando, Rusio kaj Baltio (t.e. Estonio, Latvio kaj Litovio) oriente, Pollando kaj Germanio sude. Nur mallarĝaj markoloj ligas ĝin kun Atlantiko. Ĝi estas malprofunda en komparo kun aliaj maroj. Laŭ geologia vidpunkto ĝi estas tre juna.

Ĝia areo estas ĉ. 422 000 km², volumeno 21 000 km³, kaj profundeco meznombre 55 m, maksimume 450 m. La areo de ĝia alfluejo estas ĉ. 1 700 000 km².

La duonsala maro

PlagxoMielno.jpeg ĉe Mielno, Pollando]]

Pli ol 200 riveroj verŝadas sensalan akvon en la Baltan Maron. Tio kaj la malvasteco de la markoloj ĉe Danio igas ĝin la plej granda maro kun duonsala akvo. La akvo estas miksaĵo de sala (35 milonoj da salo) oceana akvo kaj sensala rivera akvo. En la sudaj partoj la surfaca akvo povas enhavi 20 milonojn da salo, pli norde nur 6 milonojn. Ĉe la buŝoj de riveroj, ekz. proksime al Sankt-Peterburgo, la akvo estas preskaŭ sensala. Se ne okazus, de tempo al tempo, enfluo de oceana akvo el la Norda Maro, la Balta Maro iom post iom iĝus sensala.

La oceana akvo enportas krom salo ankaŭ oksigenon kaj tiel, ĉar la sala akvo estas pli peza ol la sensala, helpas teni la profundejojn vivotaŭgaj.

La Balta Maro naskiĝis kiel lago antaŭ 13 000 jaroj, post la glacia epoko, kaj ĝi travivis alternajn fazojn de saleco kaj sensaleco. La lasta, sala fazo komenciĝis antaŭ 8000 jaroj, post kio la daniaj markoloj iom post iom malvastiĝis kaj la enfluo de oceana akvo malkreskis. Pro la duonsaleco multaj vivaĵoj troviĝas en streĉa situacio: ekz. oceanaj fiŝoj pro malmulteco de salo, riveraj kaj lagaj pro multeco de salo. La malpli ol 10 000 jaroj ne sufiĉis por evoluigi flaŭron kaj faŭnon perfekte adaptitan al la duonsala medio de la maro.

Insuloj

Alando
Bornholm
Fyn
Gotland
Hiiumaa (sveda kaj malnova germana nomo estas Dagö)
Öland
Rügen
Saaremaa (sveda kaj malnova germana nomo estas Ösel)
Sjælland

Nomoj de la Balta maro en lingvoj de apudaj landoj

dane Østersøen ^*
svede Östersjön ^*
finne Itämeri
ruse Балтийское море
estone Läänemeri
latve Baltijas jūra
litove Baltijos jūra
pole Bałtyk ^*
germane Ostsee ^*)

La nomoj dana, sveda, finna kaj germana signifas "orienta maro", la estona "okcidenta maro".

Dosiero:Baltic sea map.jpg| Mapo de la Balta Maro kaj ĝia ĉirkaŭo.

Dosiero:BalticSea March2000 NASA-S2000084115409 md.jpg| Parton de la maro kovras glacio. (Satelita bildo, marto 2000.)

Dosiero:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|Alga planktono abunde videblas ("floras") en la maro en julio 2001

Vidu ankaŭ jenon:

Eksteraj ligiloj

http://maps.grida.no/baltic interaga mapo

http://www.fimr.fi/fi/itamerikanta.html "Baltmara portalo", paĝaro de la Finnlanda Instituto pri Maresploroj: ĝeneralaj informoj kaj aktualaĵoj pri la Balta Maro en la lingvoj finna, sveda, angla kaj estona.

Gourt Home::Gourt :: Balta maro

La duonsala maro

Insuloj

Nomoj de la Balta maro en lingvoj de apudaj landoj

Vidu ankaŭ jenon:

Eksteraj ligiloj