Φιμπονάτσι

Ο Λεονάρντο της Πίζας ή Λεονάρντο Πιζάνο γεννήθηκε το περ.1170 και πέθανε περ.1250 πιθανώς στην Πίζα. Ήταν γιος του Γκιγιέρμο Μπονάτσι (Bonacci, που σημαίνει απλός), εξ ου και το παρώνυμο του Φιμπονάτσι (γιος του Μπονάτσι: φίλιους μπονάτσι). Ο ίδιος χρησιμοποιούσε μερικές φορές το όνομα Μπίγκολο που σήμαινε ταξιδιώτης. Ιταλός μαθηματικός που έμεινε στην ιστορία για την περίφημη φερώνυμη ακολουθία του και για την εισαγωγή στην Ευρώπη του αραβικού δεκαδικού συστήματος αρίθμησης καθώς και άλλων μαθηματικών καινοτομιών σε μια σκοτεινή εποχή για τις επιστήμες στην Ευρώπη.

Βιογραφία

Γεννήθηκε στη Πίζα αλλά εκπαιδεύτηκε στη σχολή λογιστικής στη Βόρεια Αφρική οπου ο πατέρας του κατείχε διπλωματικό πόστο ως εκπρόσωπος των εμπόρων της Πίζας στην πόλη Μπεχάια λιμάνι στη σημερινή Αλγερία στις εκβολές του ποταμού Γουάντι Σουμάμ κοντά στο όρος Γκουράια και στον κόλπο Καρμπόν. Διδάχτηκε Μαθηματικά και ταξίδεψε με τον πατέρα του γνωρίζοντας τα τεράστια προνόμια των Αραβικών μαθηματικών συστημάτων.

Αυτά τα πρώτα του ταξίδια τελειώνουν γύρω στο 1200 και τότε επιστρέφει στην Πίζα όπου γράφει τα μαθηματικά κείμενα τα οποία είμαστε και τυχεροί να κατέχουμε καθώς την εποχή του δεν είχε εφευρεθεί η τυπογραφία. Το 1202 δημοσιεύει το liber abaci ή βιβλίο των υπολογισμών, γεμάτο με τις μαθηματικές γνώσεις που είχε περισυλλέξει στα ταξίδια του. Έδειχνε την πρακτικότητα του αραβικού αριθμητικού συστήματος στην τήρηση εμπορικών βιβλίων,στις χρηματοσυναλλαγές,τις μετατροπές των μέτρων και σταθμών, στον υπολογισμό των επιτοκίων και άλλες εφαρμογές του. Το βιβλίο έτυχε θερμής υποδοχής ανάμεσα στους λογίους της Ευρώπης και τους επηρέασε σημαντικά αν και το σύστημα έγινε ευρέως χρηστό μετα την εφεύρεση της τυπογραφία.

Ο αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαίκης Αυτοκρατορίας Φρειδερίκος Β' ήταν σύμμαχος της Πολιτείας της Πίζα στον πόλεμο της κατα της Γένοβας και ενισχύθηκε τόσο πολύ η επιρροή του στην Ιταλία που ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της Νάπολης το 1224 για να αντλεί επιστήμονες και ανθρώπινο δυναμικό. Γνώρισε το έργο του Φιμπνάτσι μέσω των λογίων της αυλής του και ένας απο αυτούς ο Δομίνικος Ισπανός,φιλόσοφος της αυλής, του συνέστησε να συναντήσει τον Φιμπονάτσι στην επίσκεωη της αυλής στην Πίζα το 1225.

Ο Ιώαννης του Παλέρμο,ένα άλλο μέλος της αυλής του Φρειδερίκου Β',παρουσίασε στον Φιμπονάτσι έναν αριθμό προβλημάτων προκλήσεων τρία εκ των οποίων όντως έλυσε. Όμως η ιστορία του είναι αρκετά σκοτεινή καθώς μετα από το 1228 υπάρχει μόνο μια αναφορά του ονόματος του σε διασωθέντα κείμενα κι η οποία είναι ένα έγγραφο μισθοδοσίας το 1240 από την Πολιτεία της Πίζα.

Η ακολουθία Φιμπονάτσι

Πότε λοιπον εμφανίζεται η περίφημη ακολουθία; Στο τρίτο μέρος του liber abaci εμφανίζεται το εξής πρόβλημα:

Κάποιος τοποθέτησε σε έναν αποκλεισμένο τόπο ένα ζευγάρι κουνελιών. Τα κουνέλια αυτά αναπαράγονται με ρυθμό ένα νέο ζευγάρι τον μήνα και κάθε νέο ζευγάρι γίνεται γόνιμο δύο μήνες μετά κι αναπαράγεται με τον ίδιο ρυθμό. Πόσα ζευγάρια κουνελιών έχουν παραχθεί σε έναν χρόνο απο το αρχικό ζεύγος;

Το αποτέλεσμα είναι η ακολουθία 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597, 2584, 4181, 6765, 10946 ... (ο Φιμπονάτσι παρέλειψε τον πρώτο όρο στο Liber abaci). Εδώ λοιπόν κάθε νέος όρος είναι το άθροισμα των δύο προηγουμένων όρων. Η ακολουθία έχει αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμη στην Επιστήμη. Το The Fibonacci Quarterly είναι ένα περιοδικό που είναι αφοσιωμένο στη μελέτη σχετικών με την ακολουθία μαθηματικά.

Σημαντικές Δημοσιεύσεις

Liber Abaci (1202) (το βιβλίο του άβακος), ένα βιβλίο υπολογισμών .
Practica Geometriae (1220), συλλογή πάνω στην γεωμετρία και στην τριγωνομετρία.
Flos (1225), λύσεις προβλημάτων που ετέθησαν απο τον Ιωάννη του Παλέρμο
Liber quadratorum, ("Το βιβλίο των τετραγώνων") πάνω στις Διοφαντικές εξισώσεις.
Di minor guisa (μαθηματικά για εμπόρους, αγνοείται).
Σχόλια πάνω στο τόμο Χ των Στοιχείων του Ευκλείδη (επίσης αγνοείται).

Συνδέσεις-Πηγές

Μαθηματικοί

Gourt Home::Gourt :: Φιμπονάτσι

Βιογραφία

Η ακολουθία Φιμπονάτσι

Σημαντικές Δημοσιεύσεις

Συνδέσεις-Πηγές