Gourt Home::Gourt :: Y Sefydliad ar gyfer Diogelwch a Chydweithrediad yn Ewrop
Sefydliad rhyngwladol yw y Sefydliad ar gyfer Diogelwch a Chydweithrediad yn Ewrop (OSCE). Ei waith yw rhybydd cynnar, atal gwrthdaro, goruchwyliaeth argyfwng ac ailsefydlu ar ôl gwrthdaro.
Mae pencadlys yn Fienna, Awstria a swyddfeydd yn Copenhagen, Genefa, yr Hague, Praha ac Warsaw.
Aelodau
Mae 55 o wledydd Ewrop, Gogledd America, Cawcasws a Chanolbarth Asia yn aelod yr OSCE:
Albania, Yr Almaen, Andora, Armenia, Awstria, Aserbaijan, Belarws, Gwlad Belg, Bosnia a Hertsegofina, Bwlgaria, Canada, Casachstan, Croatia, Cyprus, Cyrgystan, Denmarc, y Deyrnas Unedig, Yr Eidal, Estonia, Dinas y Fatican, Y Ffindir, Ffrainc, Georgia, Gwlad Groeg, Hwngari, Gwlad yr Iâ, Yr Iseldiroedd, Iwerddon, Latfia, Liechtenstein, Lithwania, Lwcsembwrg, Cyn-weriniaeth Iwgoslafaidd Macedonia, Malta, Moldofa, Monaco, Norwy, Portiwgal, Gwlad Pwyl, Romania, Rwsia, San Marino, Sbaen, Serbia a Montenegro, Slofacia, Slofenia, Sweden, Y Swistir, Tajicistan, yr Unol Daleithiau America, Y Weriniaeth Tsiec, Twrci, Twrcmenistan, yr Wcrain, ac Wzbecistan.
Hanes
Sefydlwyd OSCE ym 1973 fel Cynhadledd ar gyfer Diogelwch a Chydweithrediad yn Ewrop (CSCE). Roedd dadl am sefydliad diogelwch yn Ewrop yn cychwyn yn y 1950au, ond roedd hi'n anodd o achos y Rhyfel Oer.
Er hynny, dechreuwyd y CSCE yn Helsinki, y Ffindir ar 3 Gorffennaf, 1973 a roedd 35 o wledydd yn anfon cynrycholydd. Yn ystod y cynhadledd sydd yn parhau am 5 dyddiau roedd pawb yn cytuno dilyn y "Blue Book" a roedd yn cymeradwyo proses y dadl. Yr ail cynhadledd roedd yn Genefa. Roedd yn dechrau ar 18 Medi, 1973 ac yn goffen ar 21 Gorffennaf, 1975. Yn ystod y trydydd cynhadledd rhwng 30 Gorffennaf a 1 Awst, 1975 roedd y wledydd yn arwyddo Helsinki Final Act (-> Cymraeg?).
Er mwyn wella perthynas rhwng y wledydd a gweithredi'r Act (-> Cymraeg?) roedd nifer o gynhadleddau yn dilyn. Y rheini mawrach yw Belgrad (4 Hydref, 1977 - 8 Mawrth, 1978), Madrid (11 Tachwedd, 1980 - 9 Medi, 1983), a Fienna (4 Tachwedd, 1986 - 19 Ionawr, 1989).
Cwymp comiwnyddiaeth roedd yn golygu rôl newydd i'r CSCE. O ganlyniad, arwyddwyd Paris Charter for a New Europe (-> Cymraeg?) ar 21 Tachwedd, 1990 a newidwyd enw'r cynhadledd i OSCE ar 1 Ionawr, 1995.
Roedd cynhadledd OSCE yn Istanbwl ar 19 Tachwedd, 1999 er mwyn datrys y broblemau Chechnya (->Cymraeg?) a derbyn Charter for European Security (-> Cymraeg?).
Gweler hefyd
ОССЕ | Organizace pro bezpečnost a spolupráci v Evropě | Organisation für Sicherheit und Zusammenarbeit in Europa | Organization for Security and Co-operation in Europe | Euroopan turvallisuus- ja yhteistyökonferenssi | Organizzazione per la Sicurezza e la Cooperazione in Europa | Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa | OSSE | Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie | Organizaţie pentru Securitate şi Cooperare în Europa | ОБСЕ | Organizacija za varnost in sodelovanje v Evropi | OSSE
"Y Sefydliad ar gyfer Diogelwch a Chydweithrediad yn Ewrop"