Defnyddir tonnau i symud egni neu neges o un lle i'r llall. Gellir rhannu ton mewn i ddau gategori ardraws neu arhydol.

Tonnau Arhydol

---

Mewn tonnau arhydol mae'r gronynnau yn symud yn ôl ac ymlaen ar hyd cyfeiriad teithio'r ton. Esiamplau o'r rhain yw tonnau sain a thonnau seismig cynradd (tonnau P).

Tonnau Ardraws

---

Mewn ton ardraws, bydd y gronynnau yn symud yn ôl ac ymlaen mewn cyfeiriad sy'n normal i gyfeiriad y ton. Esiamplau o'r rhain yw tonnau dŵr a thonnau seismig eilradd (tonnau S). Mae'r tonnau electromagnetig yn tonnau ardraws hefyd, ond nid mater sy'n trosgwyddo'r dirgryniadau ar gyfer y rhain ond meusydd trydanol a magnetig.

Mesur Tonnau

---

Mae llawer o unedau i fesur mewn ton:

• Tonfedd (l) = Mesurir mewn metrau fel uned SI. Hyd un ton gyfan yw tonfedd, ac fe'i mesurir o frig i frig neu o gafn i gafn.
• Amledd (f) = Mesurir mewn Hertz (Hz), dyma yw faint o dirgryniadau mae'r don yn ei wneud pob eiliad
• Cyflymder (v) = Mesurir mewn metrau yr eiliad, dyma faint o gyflym mae'r don yn symud.
• Osgled = Y pellter mae gronyn yn cael ei symud o'i fan cychwyn.

Ffiseg

Golf (fisika) | موجة | Вълна | Ona | Bølge | Welle (Physik) | Wave | Ondo | Onda (física) | Uhin | Aalto | Onde | Onda (física) | גל | Hullám | Gelombang | Onda (fisica) | 波動 | boxna | 파동 | Banga | Gelombang | Bülg | Golf (natuurkunde) | Fala (fizyka) | Onda | Волна | Wave (physics) | Valovanje | Таласи | Mekaniska vågor | คลื่น | Chuyển động sóng | 波