Owain Glyndwr

Yn ddisgynnydd o dywysogion Powys, Owain Glyndwr neu Owain ap Gruffudd (~1354 - ~1416) oedd y Cymro olaf i gael ei alw yn Dywysog Cymru.

Sycharth, ger Glyndyfrdwy, Corwen oedd ei etifeddiaeth; trwy ei fam roedd e'n hawlio tiroedd Rhys ap Gruffydd, (yr Arglwydd Rhys). Astudiodd y gyfraith yn Llundain, a gwasanaethodd gyda lluoedd Henry Bolingbroke, gwrthwynebwr y Brenin Rhisiart II o Loegr, ac a ddaeth yn darach yn Brenin Harri IV o Loegr.

Fe sylweddolodd fod gormes Lloegr yn difa'r economi Gymreig ac yn sbarduno atgasedd at y Saeson.

Ym mis Medi 1400, flwyddyn ar ol i Harri gymryd yr orsedd, dechreuodd ffrae rhwng Glyndwr a'i gymydog Reynold, Arglwydd Grey o Ruthun a ddatblygodd yn gyflym i fod yn wrthryfel dros annibyniaeth Cymru. Ar Ddydd Gwyl Mathew (23 Medi 1400) llosgodd Glyndŵr tref Rhuthun i gyd, ond am y castell. Priododd â Margaret Hanmer a oedd yn ferch i Syr David Hanmer, teulu a oedd yn garedig i'r boblogaeth leol ac fe fu Owain yn dilyn bywyd tawel heddychlon.

Ffurfiodd gynghrair strategol gyda gwrthwynebwyr mwyaf nerthol Harri. Carcharodd Edmund Mortimer, ewythr y 5ed Iarll March (Sir Gaergrawnt), a oedd yn hawlio gorsedd Lloegr, ym 1402.

Bywgraffiad

Ei Fywyd Cynnar

Fe'i ganwyd i deulu cefnog yng Ngogledd-Ddwyrain Cymru. Roedd ei dad Gruffydd Fychan yn etifedd i Tywysog Powys Fadog a bu fawr rhywbryd cyn 1370 gan adael ei fam Elen ferch Tomos ap Llywelyn o Deheubarth yn weddw. mae'n debyg i Owain dreulio rhywfaint o'i blentyndod yng nghartref David Hanmer. Bu yn Llundain yn astudio'r gyfraith am rai blynyddoedd. Mae;n bur debyg ei fod yn Llundain adeg Gwrthryfel y Werin yn 1381

Cwymp Richard II a'r Gwrthryfel Cymreig

Yr Anghydfod Gyda De Grey

Y Gwrthryfel, 1400 - 1415

Marw Owain

Yr Adladd

Yr Etifeddiaeth

Ffuglen

Llyfryddiaeth

Dolennau Allanol

The Owain Glyndwr Society Saesneg
"Glyndwr flag flies at city castle" – BBC News 12 September 2005 Saesneg
"Glyndwr's burial mystery 'solved'" – BBC News Saesneg

Cymry enwog | Hanes Cymru

Gourt Home::Gourt :: Owain Glyndwr