Botaneg

Botaneg yw'r astudiaeth gwyddonol o fywyd planhigion. Fel adran o bioleg, weithiau cyfeiriwyd ato fel gwyddoniaeth(au) planhigion, bioleg planhigion neu llysieueg. Mae botaneg yn cynnwys raddfa eang o ddisbyglaethau gwyddonol sy'n astudio thyfiant, atgenhedliad, datblygiad, afiechydon, ac esblygiad planhigion.

Daeth y gair botaneg o'r Groeg: botaníké ^*: Gwyddionaeth Planhigion.

Deall newidiadau amgylcheddol

Gall planhigion hefyd helpu ni ddeall newidiadau yn ein amgylchedd mewn nifer o ffyrdd.

Mae ddealltwriaeth dinistr cynefin a ddifodiant rhywogaethau yn dibynnol ar catalog cywir a chyflawn o phlanhigion darparwyd is dependent on an accurate and complete catalogue of plants darparwyd cyfundrefn a tacsonomeg.

Hanes

Botaneg cynnar (cyn 1945)

Botaneg.jpg Roedd Theophrastus yn un o fotanegwyr mwyaf enwog y cyfnod clasurol. Sgrifennodd lyfr ar Hanes planhigion ("Historia Plantarum") tua 300 C.C. ac fe'i defnyddwyd hyd y Canol Oesoedd.

Yn 1665, trwy ddefnyddio microsgop cynnar, darganfyddodd Robert Hooke celloedd mewn corc; amser fuan wedyn mewn feinwe planhigyn byw. Cyhoeddodd yr Almaenwr Leonhart Fuchs, y Swissaidd Conrad von Gesner, ac yr awduron Prydeinig Nicholas Culpeper a John Gerard, llysieulyfrau yn rhoi gwybodaeth ar y ddefnyddiau swyddogol o phlanhigion.

mendel.png sylfeini geneteg o ei astudiaethau o phlanhigion.]]

Mae Gregor Mendel yn enwog am ei ddamcaniaeth o etifeddiaeth.

Botaneg modern (ers 1945)

Daeth llawer iawn o gwybodaeth newydd heddiw o astudio phlanhigion model megis Arabidopsis thaliana.

Heddiw, mae astudiaeth ar genynnau planhigion yn bwysig iawn a mae nifer o blanhigion gyda'i genynnau wedi eu dylunio, gan gynnwys reis, gwenith, a ffa soia.

Gweler hefyd

Gardd fotaneg
- Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, Llanarthne, Sir Gaerfyrddin

Bioleg | Planhigion

Gourt Home::Gourt :: Botaneg

Deall newidiadau amgylcheddol

Hanes

Botaneg cynnar (cyn 1945)

Botaneg modern (ers 1945)

Gweler hefyd