Sugbo

Sugbo (sa Kinatsila pa Cebu) mao ang ginganlan sa usang pulo og lalawigan sa Pilipinas. Ang kapital ug ang kinadak-ang dakbayan sa lalawigan sa Sugbo mao ang Dakbayan sa Sugbo. Ang Dakbayan sa Sugbo mao ang ikaduhang kinadak-ang siyudad sa Pilipinhong nasod.

Gigikanan sa ngalang "Sugbo"

May duha ka kasugiran kabahin sa gigikanan sa ngalang Sugbo:

Sa dihang nangabot ang mga Katsila sa Sugbo, may mga nakit-an kining mga lumad nga nagtunaw og sebo. Gipangutana sila sa mga Katsila kon unsa kadtong dapita nga ilang natakasan. Ang mga lumad nga wala makasabot sa gisulti kanila sa mga langyaw, nagtuong gipangutana sila kon unsay ilang gibuhat. Ila kining gitubag nga nagtunaw sila og sebo. Nagtuo usab dayon ang mga Katsila nga ang dapit nga ilang gilandigan ginganlang "Sebu".
Matod ni historyador Jes Tirol, notadong tigpanukiduking Boholano, ang ngalang Sugbo naggikan sa pulong sugbo, nga nagpasabot lanaw sa tubig.

Pinulongan

Binisayang Sinugboanon ang lumad nga pinulongan sa Sugbo.

Heyograpiya

Ang Sugbo taliwala sa 9°25'N ug 11°15'N latitud ug taliwala sa 123°13'E ug 124°5'E longitud sa sentral nga dapit sa kapupud-ang Pilipinhon. 365 milyas sa habagatan ang kalayo sa Sugbo gikan sa Manila.

Politikal

47 ang lungsod ug 6 ang dakbayan.

Mga Dakbayan

Mga Lungsod

Pisikal

Kasaysayan

Panahon sa mga Kastila

Pag-abot sa mga Katsila

Milandig sa Sugbo si Ferdinand Magellan ug ang mga sakop niini kanidtong Abril 1521 sa dapit nga karon naila na isip San Nicolas. Giingon nga niadtong panahona ang Sugbo gipuy-an lamang sa mga upat o lima ka libo ka mga tawo nga ubos sa pagmando ni Raha Humabon.

Ang Sugbo unang ginganlang Villa del Santissimo Nombre de Jesus. Sa tuig 1594 giusab kining ngadto sa Ciudad del Santissimo Nombre de Jesus (Dakbayan sa Labing Balaang Ngalan ni Hesus). Ang mga utlanan sa Sugbo niining panahona mao kining mosunod: sa sidlakan, ang pantalan; sa amihanan, ang karon M. J. Cuenco Avenue; sa kasadpan, ang Dalan Kolon; ug sa habagatan, ang Sapa sa Pahina (Guadalupe).

Sa tuig 1863 ang dakbayan gibuksan sa pamatigayon sa mga Insek. Ang maong mga Insek mipuyo sa dapit nga karon nailhan nang Parian.

Pag-ulbo sa rebelyon 1896

Miabot sa Sugbo ang rebelyon sa Luzon sa mga tuig 1896-1901. Nianang Abril 3, 1896, miulbo ang panagsangka taliwala sa mga rebeldeng Sugboanon ubos sa pamunoan ni Pantaleon Villegas kun Leon Kilat ug sa mga sundalong Katsila. Ang maong panagsangka nahitabo sa karon nailhan nang dalan Tres de Abril. Ang mga Kastila napugos pag-atras ngadto sa Kuta ni San Pedro human sa bayanihong pakigsangka sa mga rebelde nga gilakipan nila ni Arcadio Maxilom, Bonifacio Aranas, Candido Padilla, T. Cavan, Justo Kabahar, Andres Abellana, ug Juan Climaco. (Gawas lamang kang T. Cavan, ang mga nahisgotan sa unahan gipasidunggan sa dakbayan pinaagi sa pagngalan og usa ka kalye alang kanila.) Pagka-Pebrero 21, 1899, miabot ang mga sundalong Amerikanhon ug hingpit nga napapahawa ang mga Kastila sa Sugbo.

Tan-awa Usab

Talaan sa mga Gobernador sa Sugbo

Dugang Kasayuran

Gourt Home::Gourt :: Sugbo