Гексо́зы — агульная хімічная назва класа шасцівугляродных монасахарыдаў, гэта значыць, монасахарыдаў, агульнай формулай якіх зяўляецца C₆(H₂O)₆, або C₆H₁₂O₆. Тыповымі прыкладамі гексозаў з'яўляюцца D-глюкоза, D-маноза, D-фруктоза, сарбітол, D-глюказамін.

Яны маюць або альдэгідную функцыянальную групу ў пазыцыі 1 (альдагексозы), або кетонавую функцыянальную групу ў пазіцыі 2 (кетагексозы).

Альдагексозы

---

Альдагексозы маюць чатыры хіральныя цэнтры і, такім чынам, 16 магчымых стэрэаізамэраў. З іх толькі 3 трапляюцца ў прыродзе — D-глюкоза, D-галактоза і D-маноза.

Спіс усіх D-альдагексозаў

CH=O CH=O CH=O CH=O | | | | HC-OH HO-CH HC-OH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HO-CH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | CH₂-OH CH₂-OH CH₂-OH CH₂-OH D-алоза D-альтроза D-глюкоза D-маноза

CH=O CH=O CH=O CH=O | | | | HC-OH HO-CH HC-OH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HO-CH HO-CH | | | | HO-CH HO-CH HO-CH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | CH₂-OH CH₂-OH CH₂-OH CH₂-OH D-гулоза D-ідоза D-галактоза D-талоза

Кетагексозы

---

Кетагексозы маюць 3 хіральныя цэнтры і, такім чынам, 8 магчымых стэрэаізамэраў. З іх у прыродзе трапляюцца толькі 4 D-ізамэры — D-фруктоза, D-псікоза, D-сарбоза і D-тагатоза.

Спіс усіх D-кетагексозаў

CH₂OH CH₂OH CH₂OH CH₂OH | | | | C=O C=O C=O C=O | | | | HO-CH HC-OH HC-OH HO-CH | | | | HC-OH HO-CH HC-OH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | CH₂OH CH₂OH CH₂OH CH₂OH D-фруктоза D-сарбоза D-псікоза D-тагатоза

Толькі натуральныя гексозы могуць ферментавацца дражджамі.

Біялёгія | Хімія | Арганічная хімія | Арганічныя злучэньні

Hexose | Hexose | Εξόζη | Hexose | Heksozo | Hexosa | Hexose | גלקטוזה | Heksoza | Гексоза