Scotch Whisky (aka).jpg
Ўі́скі, Ві́скі (па-ангельску: whisky, whiskey, ад шатляндзкага: uisque baugh ды ірляндзкага: uisce beatha — вада жыцьця) — нацыянальны алькагольны напой Шатляндыі ды Ірляндыі, які атрымліваецца шляхам перагонкі ячменнага соладу альбо зерня з наступнай вытрымкай сьпірту ў дубовых бочках. Падчас вытрымкі мае моцнасьць 60–80%, прадаецца разбаўленым да 40–50%.
Гісторыя
Як і ўсе моцныя
эўрапейскія напоі, ўіскі ўзыходзіць да часоў
Крыжовых паходаў (
XII стагодзьдзе). У манастырах
Брытанскіх выспаў «ваду жыцьця» (
акавіту) пачалі вырабляць пад уплывам італьянскіх тэхнічных дасягненьняў. Дагэтуль шатляндцы ды ірляндцы спрачаюцца аб тым, у якой зь іх краінаў ўіскі зьявіўся ўпершыню (ангельская назва шатляндзкага ўіскі —
whisky, ірляндзкага —
whiskey). Спачатку напой выкарыстоўваўся як лекавы сродак, але зь цягам часу ўжываньне ўіскі пашыралася, ды ў
XVI –
XVII стагодзьдзях набыло катастрафічныя памеры. У
1579 годзе шатляндзкі парлямэнт дазволіў гнаць ўіскі толькі дваранству, а ў
1642 годзе брытанскі кароль увёў
манаполію на вытворчасьць алькаголю. Ўіскі афіцыйна выраблялі толькі 8 буйных перагонных заводаў, але ў вёсках узьнікалі падпольныя вінакурні. Якасьць ўіскі падпольнае вытворчасьці паступова ўзрастала, як і попыт на яго, і ў
1823 годзе дробныя вінакурні былі ўзаконеныя. У
Амэрыцы вытворчасьць ўіскі пачалася фактычна з узьнікненьнем брытанскіх
калёніяў (амэрыканскі ўіскі часьцей называюць словам
бурбо́н), зь цягам часу ствараюцца буйныя перагонныя заводы. Сёньня большасьць вінакурняў Шатляндыі належаць амэрыканскім алькагольным канцэрнам, якія ў сваёй краіне вырабляюць бурбоны невысокае якасьці.
Клясыфікацыя шатляндзкіх ўіскі
- сынгл-молт — выраблены толькі зь ячменнага соладу на адной вінакурні (лічацца найлепшымі);
- пьюэ-молт — сумесь сынгл-молтаў з розных вінакурняў;
- сынгл-грэйн — выраблены на адной вінакурні з ужыцьцем зерня (ячмень, жыта, кукуруза);
- блэнд — сумесь сынгл-молтаў ды сынгл-грэйнаў;
- блэнд-дэлюкс — блэнд, які ўтрымлівае больш за 60% соладавага ўіскі.
У Шатляндыі вылучаюцца чатыры рэгіёны з істотна адрознымі тыпамі ўіскі: Хайлэнд, Лоўлэнд, Спэйсайд ды Айлэй.
Зьнешнія спасылкі
На расейскай мове:
Алькагольныя напоі
Whiskey | Уиски | Whisky | Whisky | Whisky | Whisky | Whisky | Viskio | Whisky | Viski | Whisky | ויסקי | Wiskio | Whisky | ウイスキー | 위스키 | Vischium | Whisky | Viskis | Whisky | Whisky | Whisky | Uísque | Виски | Whisky | Виски | Whisky | Viski | Віскі | Whisky | 威士忌