La Ruta Real Persa fou una antiga carretera construyida pol rei persa Daríu I nel sieglu V aC. Daríu construyóu la carretera pa facilitare las rápidas comunicaciones a traviés del sou enanchu imperiu dende Susa ta Sardes. Estos correos podían viaxare 2.699 km en siete días. L'hestoriadore griegu Herodotu escribíu: Nun hai nada nel mundiu que viaxe más rápidu qu'estos correos persas. L'alabanza qu'Herodotu dedicóu a estos mensaxeiros, nin ñeve nin chuvia nin calore nin escuridá de la nueite torga-ys pa cumplire la xera propuesta cola mayore velocidá, convirtíuse nel eslogan oficiosu de Correos.

Percorríu de la Ruta Real

---

El percorríu de la carretera reconstruyóu a traviés de los escritos d'Herodotu, de restos arqueolóxicos, y d'outras fontes hestóricas. Escomenzaba nel oeste en Sardes (a unos 96 km al este d'Esmirna n'actual Turquía), viaxaba pal este, anguañu nel centru de la parte septentrional de Turquia hacia l'antiga capital asiria, Ninivé (anguañu Mosul, Iraq), dende eillí viaxaba pal sur hacia Babilonia (anguañu Bagdá, Iraq). Cerca de Babilonia, la ruta separtábase en dúas, una viaxaba hacia'l noroeste y l'oeste cruciando Ecbatana, siguiendo la Ruta de la Seda, la outra continaba pal este hacia la futura capital persa, Susa (anguañu n'Irán, y hacia el sudeste pa Persépolis.

Hestoria de la Ruta Real

---

A causa de que la ruta nun siguía nin el camín más curtiu nin el más fácil ente las ciudaes importantes del Imperiu persa, los arqueólogos creyen que las seiciones más occidentales de la ruta pudieran construyise polos reis asirios, yá que la ruta sigue a traviés del corazón del sou antigu imperiu. Los segmentos más orientales (anguañu nel norte d'Irán) coinciden cola mayore ruta comercial conocida. la Ruta de la Seda.

Si qu'asina, Daríu I fixo que la Ruta Real tuviera la reconcencia actual al ameyorare la calzada y coneutare partes estremadas creyando un enxeme unificáu, orixinariamente comu un móu rápidu de comunicación pal usu de los mensaxeiros del reinu ou pirradaziš

L'ameyora de la carretera que fixo Daríu fou de tala calidá que la Ruta siguíuse emplegando na dómina romana. Una ponte en Diyarbakir, Turquía, inda sigue emplegándose dende esta dómina.

Referencias culturales de la Ruta Real

---

Euclides dixo, a la suxerencia de Tolomeu I de deprendere fácilmente las matemáticas:Nun hai una ruta real na xeometría. Nún contestu modernu esta frase fou retomada pol inxenieru informáticu Fred Brooks nel ensayu No Silver Bullet, u caltenía al rodiu de las meyoras na informática: Nun hai una ruta real, peru hai una ruta.

Historia | Irán | Torna de la selmana

الطريق الملكي | Ruta reial persa | Persiske kongevej | Persische Königsstraßen | Royal Road | Camino Real Persa | راه شاهی | Kuninkaallinen tie | דרך המלך הפרסית | Perzsa királyi út | Via Reale di Persia | 王の道 | Jalan Diraja | Estrada Real Persa | Via Riali di Persia | Persiska kungsvägen | Kral Yolu | 波斯御道