Estaos Xuníos d'América

Los Estaos Xuníos d'América ye una federación de 50 estaos xunto a otres entidaes, asitiaos n'América del Norte.

El Distritu de Columbia ye la sede del gobiernu federal.

Puerto Rico, Guam, les Islles Vírxenes d'Estaos Uníos, les Islles Marianes del Norte, y Samoa Americana son territorios de los Estaos Uníos.

Historia

Colonizada por migraciones asiátiques nel XI mileniu a.C., nel sieglu XVI foi esplorada por españoles, ingleses y franceses. El asentamientu continuu más antiguu europeu ye San Agustín (Florida), fundáu pol asturianu Pedro Menéndez d'Avilés, tres esterminar una comunidá hugonote que fuxere de la persecución nel so país.

Mentantu los españoles ocupaben Florida, ingleses, franceses, holandeses, y suecos ocupaben el noreste del actual país. A mediaos del sieglu XVII los ingleses ocuparon los territorios de les restantes naciones menos el territoriu francés que foi cedíu tres la Guerra de los siete años (1763).

Tres la guerra d'independencia estaunidense surdió Estaos Xuníos con llendes al norte col Canadá británicu y al sur y oeste coles posesiones españoles col ríu Mississippi como frontera. La compra de Lluisiana en 1803 duplicó el territoriu del nuevu país y en 1846 ya ocupaba el territoriu continental actual (Alaska compraríenla a los rusos en 1867). Tres la Guerra de Secesión la parte noroeste del país anició la revolución industrial convirtiéndose en primera potencia nesi sen en 1892. Tres la Primera Guerra Mundial tenía formáu un imperiu colonial y dominaba el mercáu de capitales mundial. Tres la Segunda Guerra Mundial convirtióse en superpotencia cola Xunión Soviética y en 1991 en hiperpotencia.

Xeografía

Ver Estaos d'Estaos Xuníos

US map - geographic.png

Política

Los Estaos Xuníos son una república federal y parlamentaria bicameral. Los tres poderes (llexislativu, executivu y xudicial tán separtaos).

El presidente y el vicepresidente son elixíos por cuatro años per aciu del sufraxu universal indireutu. Tolos estaos tan representaos pol so colexu de grandes elleutores, con un númberu proporcional al de los sos habitantes. Dende 1948, el presidente nun pue exercer más de dos mandatos.

George W. Bush (republicanu) ye l'actual presidente dende 2000.

Economía

Los Estaos Xuníos son una potencia económica, con un Productu Interior Brutu que ye'l mayor del mundu.

El país cunta con importantes recursos minerales, y estensos xacimientos d'oru, petróleu, carbón y uraniu. Les principales producciones agrícoles son el maíz, el trigu, el zucre y el tabacu. Na industria destaquen los automóviles, l'aeronáutica y los productos electrónicos. Sicasí, el principal seutor económicu ye'l sector servicios. Los Estaos Xuníos son el tercer destín turísticu, detrás de Francia y España.

Los principales socios comerciales de los Estaos Uníos son Canadá y México, países colos que tien robláu el Tratáu de Llibre comerciu d'América del Norte, conocíu coles sigles TLCAN n'español o NAFTA n'inglés. Otros importantes socios comerciales son China y Xapón.

Demografía

Los Estaos Xuníos tienen una composición étnica mui variá: el 77% de la población ye d'orixe europeu, el 13% son d'orixe africanu, el 4 % asiáticos, el 1,5% amerindios y un 0,3 % hawaianos o nativos del Pacíficu.

Cultura

Los Estaos Xuníos son anguaño ún de los focos más importantes de la creación artística y de renovación de la conocencia. Sicasí, bien de manifestaciones culturales estaunidenses queden tapecíes por una cultura popular, difundida masivamente nel mundu enteru per aciu del cómic, el cine la música y internet. Son asina frecuentes, sobre manera n'Europa, les descripciones y les crítiques de la cultura estaunidense como una socultura o una cultura imperialista.

La cultura estaunidense tien una base anglo-saxona, pero son tamién importantes otres aportaciones:

La herencia amerindia.
La influencia hispana, especialmente n'estaos como California, Nuevu México y Texas.
Los inmigrantes europeos y xudíos.

Enllaces esternos

Páxina del Gobiernu de los Estaos Uníos
USAAK Estaos Uníos 600.000 Enllaces Especiales

Estaos Xuníos | OTAN | OEA | ONU