Mona Lisa.jpg de Leonardo da Vinci, 1503 - 1505. Olio denzima tabla de tremolín, 77 x 53 cm]]
O termín arte prozede d'o termín latín ars. En l'Antigüidá se consideró l'arte como a perizia y maña en a produzión de cualcosa. En a Mudernidá, en cambeo, empezipia a distinguir-se entre artesanía y artes polidas y entre artesán y artista. Asinas, l'artesán prautica as artes utiles, s'adedica a fer oxetos que tienen una clara utilidá. O artista s'adedica a las artes polidas y os suyos oxetos u prauticas tienen un caráuter ornamental, esprisibo u de reflesión denzima d'a reyalidá sozial. En atras culturas ista distinzión no esiste.
Os oxetos artisticos
As carauteristicas que definen a los oxetos artisticos son :
- No son cosas utiles, en o sentiu de ser feitas con un fin puramén pragmatico. Anque muitos tienen una utilidá, no ye a suya motibazión prioritaria.
- Son oxetos orixinals y unicos. Asinas, una copia d'un cuadro por mui bien feita que siga no serba una obra d'arte.
Tiorías sobre l'arte
Son tres as prenzipals tiorías sobre l'arte :
- Formalismo: L'arte consiste en a combinazión de colors, ringlas y plans, ezetra. Istas obras cheneralmén no cumplen un fin.
- Esprisionismo: L'arte representa en as suyas obras as emozions y sentimientos d'o autor. L'artista trata de representar una esperenzia emozional a trabiés d'aparatazions y distorsións con o fin de intensificar-las. Un meyo de esprisionismo ye a mosica.
- Simbolismo: Tioría que se zentra en a senificazión d'a obra. As siñals esteticas se carauterizan por no estar referenzials, ye dizir, no bi ha combenzionalidá entre a siñal y l'oxeto. Atra carauteristica ye que son iconos, ye dizir, bi ha semellanzas entre as propiedaz de l'oxeto. Espresan abalues que contienen a siñal mesma. Os pintors simbolistas emplegan colors bibos, ringlas gordas, y s'inspiran en temas literarios y relixiosos.
L'arte ta representar a reyalidá
- L'arte puede serbir ta representar a reyalidá u ta ofrir un conoximiento d'a reyalidá diferén d'o que pueden ofrir-nos atras disziplinas como as zenzias.
- L'arte representatibo u feguratibo sirbe ta representar flecas d'a reyalidá. Muitos filosofos y artistas han caducato que a funzión alazetal de l'arte ye a de remedar a la naturaleza .
- L'arte serba una representazión d'a reyalidá umana y serbirba en muitos casos ta fer-nos conoxer reyalidás que no conoxe-mos. Isto resulta mui polemico, abendo dos tiorías concaradas:
- O aislacionismo: apreziar l'obra d'arte en sí mesmo y solada d'atros fautors.
- O contextualismo: empara que l'obra d'arte bi ha que considerar-la en o suyo contesto, en a bastida en a que se da.
Arte ta cambear a soziedá
L'arte se da perén en un contesto istorico y sozial determinato. Distintas tiorías:
- L'arte por l'arte: L'arte tien o suyo sentiu y finalidá en sí mesma. Seguntes ista tioría o artista ye belún adotato d'unas estraordinarias cualidás creyatibas y a suya prenzipal obligazión ye perfeuzionar a suya obra. Ista tioría estió esfendida por bels romanticos alemans d'o sieglo XIX.
- L'arte como fuerza sozial : Ye concarada con l'anterior, l'artista tien una gran responsabilidá sozial, y ha de i ser "embrecato" con o suyo tiempo. Ista tioría estió esfendida por os sozialistas franzeses d'o sieglo XIX y luego se estendió a atros países.
Arte como amostranza moral
A conzeuzión
moralista s'alazeta en o que l'arte ha de ser a lo serbizio d'a moralidá, y se'n arriba a considerar encluso de que debe estar refusato tot arte que no prometa abalues morals que se consideren adempribiables. O moralismo en l'arte se remunta a
Platón(
sieglo IV adC), ta o que as tres ideyas alazetals a las que debe aspirar o ser umán son a de
Polideza,
Bondá y
Chustizia, abendo entre eras una intima relazión.
En l'autualidá sigue biba la polemica sobre os efeutos morals de l'arte y sobre a lexitimidá u no de zensurar l'arte por criterios morals y no esteticos.
As artes polidas
Los borrachos o el triunfo de Baco 1629 Velázquez.jpg,
1629. Olio denzima estopazo, 165 x 227 cm]]
Charles Batteaux (1474) estió lo imbentor d'o termín "artes polidas", que aplicó orixinalmén a danza, estretalla, mosica, pintura y poesía, adibiendo dimpués arquiteutura y esplicatiba. Más tardi, a lista penarba cambeos seguntes os distintos autors, que adibirban u quitarban artes.
Ricciotto Canudo, o primer tiorico d'o zine, estió lo primer en calificar a o zine como lo sieteno arte en 1911.
Autualmén, se considera a siguién lista:
Bels consideran atras artes en a lista, como a
telebisión, a
publizidá u os
bidiochuegos].
Disziplinas artisticas
Epocas
- Arte preistorico (Preistoria)
- Arte mesopotamico (IV milenio a.C)
- Arte griego (Estilo artistico desembolicato por a cultura griega)
- Arte zelta (Alto u baxo sieglo IX antis de Cristo)
- Arte román (Dende ro sieglo III a.C. a lo sieglo V d. C.)
- Arte iberico(Sieglos VI-IV antis de Cristo)
- Arte paleocristián(Sieglos I a V)
- Arte bizantino (Sieglo VI)
- Arte astur
- Arte romanico (Europa, sieglos XI, XII y parti d'o XIII)
- Arte gotico ( Dende o sieglo XIII dica a Renaxedura)
- Arte d'a Renaxedura (Dende o sieglo XV dica o sieglo XVI)
- Arte barroco (Dende o sieglo XVII y as primeras decadas d'o sieglo XVIII)
- Arte d'o Sieglo XX
- Arte d'o Sieglo XXI
Estilos artisticos
Arte rechional
- Arte africán (Manifestazions artisticas produzidas por os pueblos d l'África subsahariana)
- Arte chin
- Arte musulmán (Estilo artistico desembolicato en a cultura chenerada por a relixión islamica)
Beiga tamién
Arte
فن | Arte | Mens | Мастацтва | Изкуство | Arz | Umjetnost | Art | Arte | Umění | Kunst | Kunst | Τέχνη | Art | Arto | Arte | Kunst | Arte | هنر | Taide | Art | Art | Keunst | Ealaín | Arte | אמנות | कला | Umjetnost | Művészet | Arte | Seni | Arto | Arte | 芸術 | ხელოვნება | 예술 | Huner | Art | Ars | Arte | Konscht | Kuns | Menas | Toi | Уметност | Seni | Toltecayotl | Arte | Kunst | Kunst | Kunst | Kunst | Аивад | Sztuka | Arte | Artă | Искусство | Arti | Umetnost | Art | Umenie | Umetnost | Arti | Уметност | Konst | Usanifu | ศิลปะ | Sanat | سەنئەت | Nghệ thuật | קונסט | 艺术