Die halfleeftyd van 'n radio-aktiewe stof is die tyd wat dit neem vir die helfte van 'n monster om radio-aktiewe verval te ondergaan. Die term word ook in die farmaseutiese en ander bedrywe gebruik.

Die halfleeftyd kan ook meer algemeen beskryf word as die tyd wat dit neem vir 'n grootheid wat onderworpe is aan eksponensiële verval, om na die helfte van sy oorspronklike waarde te verval.

Na # Halfleeftye	Oorblywende persentasie van grootheid
0	100%
1	50%
2	25%
3	12.5%
4	6.25%
5	3.125%
6	1.5625%
7	0.78125%
...	...
N	$\backslash frac\{100\%\}\{2^N\}$
...	...

Die tabel hier regs toon die vermindering in die grootheid aan in terme van die aantal halfleeftye wat verbygegaan het.

Groothede wat onderworpe is aan eksponensiële verval word algemeen aangedui met die simbool N (Hierdie konvensie impliseer 'n verval in 'n aantal diskrete items. Die vertolking is geldig in baie, maar nie alle, gevalle van eksponensiële verval nie). As die grootheid met die simbool N aangedui word, dan word die waarde van N op 'n tyd t deur die volgende vergelyking aangegee:

$N(t)\; =\; N\_0\; e^\{-\backslash lambda\; t\}\; \backslash ,$

waar

• $N\_0$ die aanvanklike waarde van N is (op t=0)
• λ die positiewe konstante is (die vervalkonstante).

Wanneer t=0, is die eksponent gelyk aan 1 en is N(t) gelyk aan $N\_0$. As t na oneindigheid strewe, neig die eksponent na nul.

Daar bestaan 'n tyd $t\_\{1/2\}\; \backslash ,$ sodanig dat:

$N(t\_\{1/2\})\; =\; N\_0\backslash cdot\backslash frac\{1\}\{2\}$

Deur dit in die vergelyking hierbo te vervang, verkry ons:

$N\_0\backslash cdot\backslash frac\{1\}\{2\}\; =\; N\_0\; e^\{-\backslash lambda\; t\_\{1/2\}\}\; \backslash ,$

$e^\{-\backslash lambda\; t\_\{1/2\}\}\; =\; \backslash frac\{1\}\{2\}\; \backslash ,$

$-\; \backslash lambda\; t\_\{1/2\}\; =\; \backslash ln\; \backslash frac\{1\}\{2\}\; =\; -\; \backslash ln\{2\}\; \backslash ,$

$t\_\{1/2\}\; =\; \backslash frac\{\backslash ln\; 2\}\{\backslash lambda\}\; \backslash ,$

Dus is die halfleeftyd 69.3% van die gemiddelde leeftyd.

Verval deur twee of meer prosesse

---

'n Radio-aktiewe element mag deur twee of meer prosesse verval. Hierdie prosesse kan verskillende waarskynlikhede aan die moontlikheid dat hulle sal plaasvind gekoppel hê en dus bestaan daar ook 'n afsonderlike halfleeftyd wat met elke proses verbind word.

As voorbeeld kan daar vir twee vervalmodusse, die hoeveelheid van 'n stof wat oorbly na 'n tyd t gegee word deur:

$N(t)\; =\; N\_0\; e^\{-\backslash lambda\; \_1\; t\}\; e^\{-\backslash lambda\; \_2\; t\}\; =\; N\_0\; e^\{-(\backslash lambda\; \_1\; +\; \backslash lambda\; \_2)\; t\}$

Soortgelyk aan die vorige afdeling kan ons die nuwe totale halfleeftyd $T\; \_\{1/2\}\; \backslash ,$ bereken en sal ons vind dat dit gelyk is aan:

$T\_\{1/2\}\; =\; \backslash frac\{\backslash ln\; 2\}\{\backslash lambda\; \_1\; +\; \backslash lambda\; \_2\}\; \backslash ,$

of in terme van die twee halfleeftye gestel

$T\_\{1/2\}\; =\; \backslash frac\{t\; \_1\; t\; \_2\}\{t\; \_1\; +\; t\_2\}\; \backslash ,$

Waar $t\; \_1\; \backslash ,$ die halfleeftyd van die eerste proses is en $t\; \_2\; \backslash ,$ die halfleeftyd van die tweede proses is.

Verwante artikels

---

• Eksponensiële verval
• Gemiddelde leeftyd
• Radio-aktiewe verval
• Radiometriese datumvasstelling
• Tabelle van nukliede met kleurkodering van halfleeftye:
  • Isotooptabel (verdeel)
  • Isotoop tabel (volledig)

Verwysings

---

• Ooreenstemmende artikel in die engelstalige Wikipedia ^*.

Fisika | Wiskunde

عمر النصف | Període de semidesintegració | Poločas rozpadu | Halveringstid | Halbwertszeit | Half-life | Duoniĝtempo | Periodo de semidesintegración | Poolestusaeg | Semidesintegrazio-periodo | Puoliintumisaika | Demi-vie | מחצית חיים | Felezési idő | Waktu paruh | Helmingunartími | Emivita | 半減期 | 반감기 | Halfwaardetijd | Halveringstid | Halveringstid | Czas połowicznego rozpadu | Meia-vida | Период полураспада | Време полураспада | Halveringstid | அரைவாழ்வுக் காலம் | ครึ่งชีวิต | Yarılanma süresi | 半衰期